Hadewijch van Antwerpen is de eerste dichteres die we kennen in de geschiedenis van onze Nederlandse literatuur. Zij is ook de eerste religieuze vrouw in de Lage landen waarvan mystieke geschriften bewaard zijn gebleven.
Toch is haar bekendheid vrij beperkt gebleven. Op veel middelbare scholen wordt haar naam genoemd en daar blijft het vaak bij. Ten onrechte! Gelukkig groeit er de laatste jaren een nieuwe belangstelling voor deze taalkunstenares en haar mystieke ervaringen.
Orewoet is een van de sleutelbegrippen van Hadewijch, de Brabantse mystica uit de eerste helft van de dertiende eeuw. In het Middelnederlands is het woord ‘orewoet’ verwant aan ‘woeden’, ‘woet’ en ‘verwoedelijk’. ‘Woet’ wijst op een ‘sterke ongedurigheid en vurige onrust’ en ‘brandende begeerte’. ‘Verwoedelijk’ staat voor ‘buiten zichzelf’ en ‘heftig begerend’. Orewoet wordt omschreven als ‘gloed’, ‘vurigheid’. Misschien komt het van ‘ore woet’, een waanzinnige gedrevenheid die bij een dier wordt waargenomen als het door een of ander insect wordt gestoken, zoals een paardenvlieg.
Jij die in mij woont
Jij die in mij woont met de kracht als van een opspuitende bronwel,
vol sprankelend, leven gevend water.
Ik heb het – tot mijn schade en schande – klaar gekregen
(wie laat nu het meest vrij?)
om jaar na jaar stenen te verzamelen
en daarmee die bronwel in mij te begraven
onder puin en gruis en eigen drukdoenerij.
Een live optreden in een theaterzaal meemaken van een zanger die zeventig is geworden, is uitzonderlijk. Zeker wanneer ik dezelfde zanger 37 jaar geleden voor het eerst op een festival van volksmuziek hoorde. De zanger, verteller, schrijver, dichter, componist, musicus, schilder en beeldhouwer Willem Vermandere is in februari 2010 zeventig jaar geworden en nog steeds actief. Hij praat wat zachter, zijn zang is schraler en hij heeft wat minder lucht voor zijn klarinet, maar toch heeft hij een nieuwe cd “Alles gaat over” uitgebracht. In zijn herkenbare stijl: volkszanger van levensfilosofie.
(
Uit mijn weblog 13-1-2010) Soms kan het wonderlijk lopen. Gister had ik een goed gesprek met een groepje jongeren van ons jongerenkoor. Samen hebben we de volgende viering voorbereid. Meestal hebben we geen gebrek aan thema’s en teksten. Een passend evangelieverhaal erbij zoeken, is vaak een lastiger zoektocht. Gisteravond niet, want meteen bracht een van de jongeren het verhaal van de Barmhartige Samaritaan in.
Gigantische landschapsfoto’s van 1 bij 2 meter maakte Sally Mann in Fredricksburg en Manasses (VS). Ze zijn imponerend als je er voor staat. Niet door het grote formaat, maar door wat ze oproepen bij de kijker. In haar serie Last Measure word je geconfronteerd met de vraag waarom deze landschappen zo zinderen. Wat maakt deze gebieden zo spannend, dat ze je de adem benemen? Omdat het de gebieden zijn waar de Amerikaanse Burgeroorlog uitgevochten is en vele, vele mannen gesneuveld zijn. Het landschap is doordrongen van dit bloed en treurt nog eeuwenlang.
(Uit mijn weblog van 13 november 2008) De Antwerpse volkszanger Wannes van de Velde (71 jaar) is maandagmiddag overleden na een slepende ziekte. Hij overwon enkele jaren geleden leukemie, maar werd hem uiteindelijk toch fataal. In Antwerpen is een rouwregister geopend voor de stadszanger. Zondag vindt een grote herdenkingsplechtigheid voor hem plaats in Borgerhout. Moge zijn ziel rust vinden bij God.