Wij die met eigen ogen
Wij die met eigen ogen de aarde zien verscheurd,
maar blind en onmeedogend ontkennen wat gebeurt:
dat oorlog is geboden en vrede niet mag zijn,
dat mensen mensen dat wij die mensen zijn.
Wij die met eigen ogen
Wij die met eigen ogen de aarde zien verscheurd,
maar blind en onmeedogend ontkennen wat gebeurt:
dat oorlog is geboden en vrede niet mag zijn,
dat mensen mensen dat wij die mensen zijn.
— “Maar nogal wat mensen willen God met hun ogen zien, zoals ze een koe zien, en willen van God houden zoals ze van een koe houden. Daar houd je van om de melk en de kaas en om je eigen belang. Zo doen alle mensen die van God houden vanwege uiterlijke rijkdom of innerlijke troost en die houden niet echt van God, maar ze houden van hun eigen belang.” Meester Eckhart (1)
Tijdens het Nieuwjaarsconcert 2014 van het Nederlands Blazersensemble zong de Libanese zangeres Fadia Tomb El-Hage een indrukwekkende uitvoering van Erbarme Dich van J. S. Bach. Indringend omdat zij het met de keelklanken van het Arabisch zong: Erbarme Dich Allah. Niet alleen combineert Fadia Tomb El-Hage de Arabische en westerse klanken, maar bovendien ook de aanroep van “Mein Gott” en “Allah”. Een zeer geslaagde vertolking, waar ik stil van werd.
Het getal van de doden
Het getal van de doden
is een getal zonder kracht.
Het maakt onze angsten niet wakker,
het laat ons lichaam intact.
Van Hadewijch zijn naast haar Brieven ook een aantal Rijmbrieven overgeleverd. Ze worden ook wel Mengeldichten genoemd, omdat ze een diversiteit aan onderwerpen doornemen. De eerste zestien rijmbrieven vormen een afzonderlijke reeks en zijn te vinden in de oudste handschriften. De overige dertien brieven staan niet in het oudste handschrift dat we van Hadewijch hebben. Omdat zij qua vorm en inhoud heel anders zijn dan de eerste reeks, gaat men er van uit dat zij niet door Hadewijch geschreven zijn. De mystieke opvattingen zijn bijvoorbeeld nauw verwant met die van de school van mysticus Eckhart, wat weer wijst op een latere datering.
Ieder die werk van Hadewijch leest, zal ongetwijfeld ontdekken dat het centrale thema van haar mystieke inzichten de minne is.
“De minne is al” schrijft ze in haar 25e Brief.
“God is Liefde” citeert ze meermalen uit de bijbel (1 Johannes 4,16).
Al vanaf haar jeugd heeft zij de minne ervaren als de zin van haar leven. En van die levenshouding wil zij getuigen en anderen deelgenoot maken. Wat bedoelt Hadewijch met ‘minne’?
Ach, al is de winter nu koud,
kort de dagen en de nachten lang,
weldra komt er een pittige zomer aan
die ons snel uit die macht
zal bevrijden. Dat ziet men al
aan dit nieuwe jaar:
de hazelaar brengt ons mooie bloemen.
Dat is een duidelijk voorteken.
– Ach, geluk, duizendmaal geluk gewenst
en ik zal het nooit genoeg zeggen –
voor jullie allen die in het nieuwe seizoen
om minne blij willen zijn.