De Verenigde Naties hebben 2 oktober uitgeroepen tot de internationale dag tegen het geweld. Deze dag omdat het de geboortedag is van Mahatma Gandhi. In zijn strijd voor onafhankelijkheid van India was hij tegen gewelddadig verzet. Met een nationale campagne van burgerlijke ongehoorzaamheid werd een einde gemaakt aan de Britse koloniale overheersing. Hij kreeg de eretitel mahatma, wat zoveel betekent als ‘grote ziel’.

Voor mij persoonlijk is hij een van de grote heiligen van de vorige eeuw. Als tiener was ik onder de indruk van deze wijze pacifist. Twee basisbegrippen van hem, Satyagraha en Ahimsa, zijn belangrijke leefregels voor mij geworden. Ahisma is een Sanskriet woord dat letterlijk betekent: ieder verlangen om te doden missen. Ahimsa staat voor de geweldloosheid ten opzichte van alle levende wezens. Ahisma betekent ook dat je geen enkele vorm van leven mag kwetsen.

Satyagraha is een samengaan van twee woorden: satya (=waarheid) en agraha (=standvastigheid). Gandhi beschouwde waarheid als een uitdrukking van liefde en hij beschouwde standvastigheid als een uitdrukking van kracht. De letterlijke betekenis van het woord is dan ook: “kracht van de waarheid en de liefde”. Satyagraha is het herstellen van de waarheid, niet door de tegenstander pijn te doen, maar door zelf pijn te verdragen (dus geen kwaad met kwaad vergelden, geen beledigingen beantwoorden met nieuwe beledigen, enz).

“Er bestaat een oneindige, geheimzinnige kracht, die alles doordringt.
Ik voel hem, al zie ik hem niet.
Het is deze ongeziene Kracht,
die zich voelbaar maakt en toch alle bewijzen te boven gaat
omdat hij zo weinig lijkt op alles wat ik met mijn zintuigen waarneem.
Het gaat de zintuigen te boven maar tot op zekere hoogte
is het mogelijk het bestaan van God te beredeneren.”

“Als we in God geloven, niet alleen met ons verstand,
maar met ons gehele wezen, zullen wij de ganse mensheid liefhebben,
onafhankelijk van ras of godsdienst, klasse of nationaliteit.
Wij zullen werken voor de eenheid van het mensdom.”

“Liefde is de sterkste kracht, die de wereld bezit
en toch is het de nederigste die men zich denken kan.
Niemand kan daadwerkelijk geweldloos zijn
zonder in opstand te komen tegen sociale onrechtvaardigheid,
ongeacht waar deze zich voordoet.”

“De uitbuiting van de armen kan niet uit de weg geruimd worden
door de vernietiging van een paar miljonairs,
maar door de onwetendheid van de armen op te heffen en hen te leren
dat zij niet samen moeten werken met hun uitbuiters.
Dat zal de uitbuiters ook bekeren.
Ik heb zelfs ontdekt dat het er tenslotte toe leiden zal
dat zij deelgenoten op gelijke voet worden.
Het kapitaal op zichzelf is niet iets slechts;
het is het verkeerde gebruik ervan dat slecht is.
In de een of andere vorm zullen wij altijd kapitaal nodig hebben.”

(Uitspraken van Mahatma Gandhi)